معرفی سازمان بورس ایران، سازمان بورس ایران از کی شروع به فعالیت کرد؟

سازمان بورس ایران

سازمان بورس کالای ایران و سرمایه‌گذاری در بورس یکی از مهم‌ترین بحث‌هایی است که این روزها بسیار داغ و پرطرف‌دار است. به‌طورقطع متوجه شده‌اید که این روزها بخش‌های خبری بسیاری در رسانه‌ها به صحبت در این مورد این بازار می‌پردازند و افراد زیادی علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در این بازار هستند اما تاریخچه‌ی بازار بورس از کجا شروع شد؟ شرایط و امکانات اولیه‌ی این بازار به چه ‌صورت بود و چندین سؤال دیگر که ممکن است با شدت گرفتن و افزایش محبوبیت این بازار برای شما به وجود آمده باشد. ما در این مطلب پاسخی برای همه‌ی سؤال‌های شما داریم. برای آشنایی با سازمان بورس ايران تا پایان همراه ما باشید.

• تاریخچه‎ی سازمان بورس کشور
• رویدادها و تحولات اصلی
• سامانه معاملات برخط، قدمی بزرگ در رشد بورس ایران
• چهار بورس اصلی بازار سرمایه‌ی ایران
• ساعات معاملات
• سخن آخر

تاریخچه‌ی سازمان بورس کشور

در سال ۱۳۱۵ هجری شمسی فردی به نام وان لوترفلد که یک کارشناس بلژیکی بود، اساس‌نامه داخلی بورس را تهیه و به مسئولان ایرانی ارائه کرد اما این نقطه‌ی شروع کار بورس نبود. درواقع مهم‌ترین دلیل که باعث به تعویق افتادن تأسیس بورس در ایران شد هم‌زمانی با شرایط آن زمان و وقوع جنگ جهانی دوم بود. درنهایت، سال ۱۳۴۱ سازمان بورس کالای ایران با دامنه و ابعاد محدودتری نسبت به امروز، کار خود را آغاز کرد و تجارت آن تنها در اوراق بهادار شرکت‌ها و دولت‌ محدود شد. در پانزدهم بهمن‌ماه سال ۱۳۴۶ و حدود یک سال بعد از ابلاغ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار، سازمان بورس ايران به انجام چند معامله بر روی سهام بانک توسعه صنعت و معدن که از بزرگ‌ترین واحد‌های تولیدی و اقتصادی در آن زمان به شمار می‌رفت، به‌طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. پس‌ازآن سهام شرکت نفت پارس، اوراق قرضه دولتی، اسناد خزانه و اوراق قرضه عباس‌آباد نیز به مجموعه‌ی سهم‌های ارائه‌شده در بورس پیوست. تاریخچه‌ی سازمان بورس کشور تنها به همین موارد ختم نمی‌شود و تاکنون سیر تحولات ۵۰ ساله‌ای را پشت سر گذاشته، در ادامه مفصل‌تر به آن‌ها می‌پردازیم.

دریافت کد بورسی | راهنمای کامل ثبت‌نام کد بورسی (سجام)

رویدادها و تحولات اصلی

تحولات بورس ایران را می‌توان به ۴ دوره‌ی زمانی تقسیم کرد:

• دوره‌ی اول
پیش از انقلاب گسترش بورس باعرضه سهم‌های دولتی نفت و سیمان، بانک و اوراق قرضه شروع به کار کرد و تا سال ۱۳۵۷ عدد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس به ۱۰۵ رسید.

فعالیت در بورس

• دوره‌ی دوم
دوره‌ی دوم هم‌زمان شد با پیروزی انقلاب و رویدادهای سیاسی جدید که باعث شد بازار سازمان بورس ايران از اثرات منفی آن در امان نماند. شروع جنگ تحمیلی و رویدادهای سیاسی آن زمان، همچنین اتفاقات اقتصادی اعم از یکی شدن بانک‌ها و شرکت‌های بیمه‌ای، منجر به کاهش تعداد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس شد که از عدد ۱۰۵ به ۵۶ شرکت، در پایان سال ۱۳۶۸ رسید.
• دوره سوم
سال ۱۳۶۸ آغازگر دوره‌ی سوم تحولات سازمان بورس کالای ایران بود. با شکل‌گیری‌ سیاست‌های متعدد دولت، مبنی بر گسترش و توجه به بازار سرمایه، در سال ۱۳۷۵ تعداد شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس به حدود ۲۵۰ شرکت رسید. این روند تا سال ۱۳۸۳ وجود داشت و شاخص‌های بورس از رشد بسیار خوبی برخوردار بود. حضور پرتعداد سهامداران در تالارهای بورس و انجام معاملات بورسی، برخلاف امروز که بیشتر معاملات در سایت سازمان بورس ایران انجام می‌شود؛ حاکی از رونق و نوید روزهای خوش بازار سرمایه‌ی ایران بود.(در ادامه مقاله سبد سهام را هم بخوانید)
• دوره‌ چهارم
آغاز دوره‌ی رونق و شکوفایی بورس هم‌زمان با سال ۱۳۸۳ اتفاق افتاد. یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ سازمان بورس کالای ایران تصویب قانون جدیدی تحت عنوان قانون بازار اوراق بهادار در سال ۱۳۸۴ بود. این قانون زمینه‌ی گسترش هرچه بیشتر بورس را فراهم می‌کرد.

تفاوت بورس و فرابورس چیست؟

سامانه معاملات برخط، قدمی بزرگ در رشد بورس ایران

ازجمله دیگر مواردی که رونق بازار سرمایه را به دنبال داشت، در سال ۱۳۸۹ رقم بود. راه‌اندازی سامانه معاملات آنلاین (برخط) نقطه‌ی عطف دیگری بود که همه‌گیری و رواج بیشتر بازار سرمایه را همراه داشت. به دنبال راه‌اندازی این سامانه، دیگر نیاز به حضور افراد و سهام‌داران در تالار سازمان بورس کشور نبود و معاملات به‌صورت آنلاین در سایت سازمان بورس و توسط پنل‌های کاربری کارگزاری‌ها انجام می‌شد. این امر در ارزش معاملات نیز تأثیر مثبت داشت. به این صورت است که معاملات و سفارش‌ها اصلی سهام‌داران به‌صورت آنلاین به هسته‌ی اصلی سایت سازمان بورس ایران منتقل می‌شود و سهام‌داران به‌طور روزانه در ساعات فعالیت بازار، اقدام به معامله می‌کنند. ارزش انجام‌شده‌ی این معاملات درست به میزان معاملات سنتی و حضوری در تالار بورس اعتبار و وجهه‌ی قانونی دارد.( توصیه میکنم مقاله ضریب بتای شرکت‌های بورسی و مقایسه کارگزاری مفید و آگاه را مطالعه کنید)

چهار بورس اصلی بازار سرمایه‌ی ایران

اکنون چهار بازار بورسی بزرگ در سازمان بورس ايران فعالیت می‌کنند:

۱٫ بورس اوراق بهادار تهران

شامل معاملات شرکت‌ها و اوراق بهادار مانند اوراق مشارکتی و… است.

۲٫ سازمان بورس کالای ایران

انجام معاملات انواع کالاها و محصولات مانند محصولات کشاورزی، پتروشیمی، فلزات و… در این بازار صورت می‌پذیرد.

۳٫ فرا بورس ایران

معاملات در خصوص سهام شرکت‌هایی که موفق به ورود به بازار اصلی بورس نشده‌اند، انجام می‌شود.

۴٫ بورس انرژی

معاملات حامل‌های انرژی ازجمله برق، زغال‌سنگ و کک در این بازار اتفاق می‌افتد.
حالا که با سازمان بورس ايران و سازمان بورس کالای ایران آشنا شدیم؛ بد نیست اطلاعاتی در رابطه با ساعات فعالیت این بازارها داشته باشید.

 

ساعات معاملات

بورس چیست؟

معاملات سهام در سازمان بورس ایران از روزهای شنبه تا چهارشنبه‌ی هر هفته، به‌جز روزهای تعطیل عمومی از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود. معاملات انجام‌شده در سایت سازمان بورس، یک سیستم کاملاً مکانیزه است که دارندگان سهام نمی‌توانند خارج ساعات معاملاتی اقدام به خریدوفروش کنند.(پیشنهاد میکنم مقاله ساعت کار فارکس را هم بخوانید)

تنها اقدامی که در زمان بسته بودن بازار انجام می‌پذیرد، ارسال سفارش‌های آفلاین از طریق سایت‌ کارگزاری‌ها است که در اولین روز کاری بازار، این سفارش‌ها از طریق کارگزاری به سایت سازمان بورس و هسته‌ی معاملات ارسال می‌شود. در مصوب‌های اخیر سازمان بورس کشور در نظر گرفته‌شده است که ساعات انجام برخی سهم‌ها و شرکت‌ها از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ و برخی دیگر در زمان دوم فعالیت بازار تا ساعت ۱۵ انجام شوند. این امر از طرف سازمان بورس کشور برای مدیریت ترافیک ساعات معاملات و جلوگیری از اختلال هسته برای برخی نمادهای بورسی انجام پذیرفت.(پیشنهاد میکنم مقاله معاملات کد به کد در بورس را هم بخوانید)

 

این روزها بازار بورس اوراق بهادار در ایران رونق ویژه‌ای گرفته است. حتماً شما هم اخیراً نام بورس و معاملات در بورس را بارها و بارها شنیده‌اید. متأسفانه بسیاری از افراد درک روشنی از بازار بورس اوراق بهادار ندارند. به همین تصمیم گرفتیم در این مقاله به معرفی انواع بازار بورس اوراق بهادار و همچنین بررسی نمای بازار بورس اوراق بهادار بپردازیم. با ما همراه باشید.

 

انواع بازار بورس اوراق بهادار در ایران

در ایران بازار بورس را می‌توان به‌طورکلی به چهار دسته زیر تقسیم کرد:
• بازار بورس اوراق بهادار تهران
• بازار فرابورس
• بازار بورس کالا
• بازار بورس انرژی

هرکدام از بازارهای بورس ذکرشده در ۴ دسته بالا، شرکت و فعالیت‌های مربوط به خود را دارند، اما همگی زیر نظر بازار بورس اوراق بهادار تهران فعالیت می‌کنند. هرچند در برخی از کشورهای خارجی بازار بورس ارز نیز وجود دارد، اما در ایران خریدوفروش ارز به‌صورت دستی و در بازار آزاد یا صرافی‌ها انجام می‌گیرد. در ادامه به شرح و بررسی انواع بازار بورس اوراق بهادار می‌پردازیم:

۱٫ بازار بورس اوراق بهادار تهران

یکی از انواع بازار بورس اوراق بهادار در ایران، بازار بورس اوراق بهادار تهران است. این بازار بورس یک بازار رسمی و خود انتظام برای خریدوفروش سهام در ایران به‌حساب می‌آید که خریدوفروش سهام در آن تحت قوانین و مقررات خاصی انجام می‌شود و قیمت سهام بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. بازار بورس اوراق بهادار تهران در تاریخ پانزدهم بهمن سال ۱۳۴۶ با سهام بانک صنعت و معدن و نفت پارس رسماً آغاز به فعالیت کرد.

۲٫ بازار فرابورس

بازار فرابورس یکی دیگر از انواع بازار بورس اوراق بهادار است که خود به بازار اول، بازار دوم، بازار پایه و بازار سوم تقسیم می‌شوند. فرابورس بازاری است که در آن سهام شرکت‌هایی که به بازار بورس اوراق بهادار تهران راه نیافته‌اند، خریدوفروش می‌شوند. در حقیقت قوانین مربوط به ثبت یک شرکت در فرابورس، در مقایسه با بورس آسان‌تر است. فرابورس در ایران از سال ۱۳۸۸ آغاز به کارکرد و وظیفه آن سازمان‌دهی شرکت‌هایی است که هنوز شرایط ورود به بازار بورس اوراق بهادار را ندارند.

۳٫ بازار بورس کالا

سومین دسته از انواع بازار بورس اوراق بهادار، بازار بورس کالا است که همان‌طور که از نامش مشخص است، در این بازار سهام کالاهای مختلف خریدوفروش می‌شود. در فرابورس معمولاً کالاهای خام و فرآوری نشده مانند پنبه، گندم، زعفران و … خریدوفروش می‌شوند، به این صورت که پس از عرضه کالا توسط فروشندگان، کالاها توسط کارشناسان قیمت‌گذاری می‌شوند و درنهایت به خریداران عرضه می‌گردند. بازار فرابورس مناسب کسانی است که می‌خواهند از نوسان کاذب قیمت‌ها در امان باشند.

۴٫ بازار بورس انرژی

آخرین نوع از انواع بازار بورس اوراق بهادار در ایران، بورس انرژی است. در بازار بورس انرژی، حامل‌های انرژی و اوراق بهادار مبتنی بر آن‌ها مورد معامله قرار می‌گیرند. نفت، گاز و برق ازجمله حامل‌های انرژی می‌باشند. بورس انرژی به دودسته بازار فعال فیزیکی و مشتقه تقسیم می‌شوند. در بازار فیزیکی کالاها خریدوفروش می‌شوند ولی در بازار مشتقه، اوراق مبتنی بر کالاها مورد معامله قرار می‌گیرند. البته لازم به ذکر است که مشتریان حقیقی در بازار فیزیکی امکان خرید ندارند و فقط در بازار مشتقه می‌توانند نسبت به خرید اوراق اقدام کنند.

تابلو بازار بورس اوراق بهادار

نمای بازار بورس

نکته مهمی که برای فعالیت در بازار بورس اوراق بهادار باید به آن توجه داشته باشید، تابلو بازار بورس اوراق بهادار است؛ اما مشاهده تابلو بازار بورس اوراق بهادار چه کاربردی دارد؟ مشاهده تابلو بازار بورس اوراق بهادار به خریداران و فروشندگان کمک می‌کند که در چند ثانیه بتوانند از وضعیت کلی بازار بورس آگاه شوند. هرچند با بررسی رشد یا افت شاخص بورس نیز می‌توان تا حدودی از وضعیت بازار آگاه شد، اما مشاهده تابلو بازار بورس اوراق بهادار در درک بهتر وضعیت و تشخیص مثبت یا منفی بودن بازار به ما کمک می‌کند. برای این کار، چندین وب‌سایت وجود دارد که در اینجا به معرفی ۳ مورد از آن‌ها می‌پردازیم:

۱٫ مشاهده نمای بازار در سایت Tse.ir

وب‌سایت Tse.ir ‌سایت رسمی بازار بورس اوراق بهادار تهران است که حاوی اطلاعات معتبری در مورد حجم معاملات، ارزش معاملات، دفعات معامله، بیشترین و کمترین معامله، قیمت پایانی معامله، آخرین قیمت معامله سهام شرکت‌ها، شاخص بورس، قیمت روز قبل و اطلاعاتی از این قبیل است.

۲٫ مشاهده نمای بازار در وب‌سایت دیده‌بان پیشرفته http://www.tsetmc.com/Loader.aspx?ParTree=15

وب‌سایت Tsetmc.com سایت اصلی شرکت مدیریت فناوری بورس تهران است که برای مواردی مانند مشاهده قیمت سهام و سایر جزئیات بازار و به عبارتی مشاهده نمای بازار کاربرد دارد. صفحه دیده‌بان پیشرفته بازار بورس اوراق بهادار، با توجه به مشکل عدم قابلیت تمام صفحه شدن، ظاهر چندان مناسب و جذابی ندارد. بااین‌حال هنگامی‌که صحبت از مشاهده نمای بازار می‌شود، نام این وب‌سایت مطرح می‌گردد.

۳٫ مشاهده نمای بازار فرابورس در وب‌سایت ifb.ir

این وب‌سایت دارای دو قسمت اصلی نمایش دیده‌بان بازار و نقشه بازار فرابورس است. شما می‌توانید وضعیت سهام و اطلاعات قیمت و ارزش سهام تمام شرکت‌هایی که در فرابورس معامله می‌شوند را در این وب‌سایت مشاهده نمایید.

بازار بورس اوراق بهادار در ایران که به ۴ دسته اصلی تقسیم می‌شود، توانسته است تا حدودی تنوع سرمایه‌گذاری در بازار بورس ایران پوشش دهد، اما مهم‌ترین بخش این بازار و دسته‌ای که مردم عادی بیشتر با آن آشنا هستند، بازار بورس اوراق بهادار تهران است.

سخن آخر

با تاریخچه و بازار سرمایه‌ی سازمان بورس کشور آشنا شدیم. تب‌وتاب حضور و سرمایه‌گذاری در بازار در یک سال اخیر، بیش از همیشه است. فراموش نکنید مهم‌ترین اصل در بازار بورس اوراق بهادار و شرکت‌های بورس کالا ایران آموزش است. پرهیز از اقدامات هیجانی و داشتن آموزش به شما کمک می‌کند یک سرمایه‌گذاری مطمئن‌تر داشته باشید و خیالی آسوده در رابطه‌ با سرمایه‌ی خود تجربه کنید. نظرات خود را با ما در رابطه با بورس در میان بگذارید. این مطلب را برای آشنایی بیشتر با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

بهترین کارگزاری بورس در ایران | معرفی 15 کارگزاری برتر بورس ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.